Meer dan de helft van alle zzp'ers in Nederland heeft geen arbeidsongeschiktheidsverzekering. Als je uitvalt door ziekte of een ongeluk, betaalt niemand jouw rekeningen. Dat moet anders, vindt het kabinet. De Wet BAZ (Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen) ligt nu bij de Tweede Kamer en maakt de AOV verplicht per 1 januari 2030.
Wat is de Wet BAZ precies
Minister Aartsen diende de Wet BAZ op 23 maart 2026 in bij de Tweede Kamer. De parlementaire behandeling loopt op volle toeren, mede omdat Nederland tot €600 miljoen aan Europees herstelgeld misloopt als de wet niet voor 31 augustus 2026 door het parlement is aangenomen.
De wet verplicht elke IB-ondernemer om een basisverzekering af te sluiten die uitkeert bij langdurige arbeidsongeschiktheid. Dat klinkt simpel, maar de details zijn ingewikkeld genoeg om nu al actie te ondernemen.
Wat kost het je per maand
De premie bedraagt 5,4% van je winst, met een maximum van ongeveer €177 per maand (geïndexeerd op het minimumloon). Voor een zzp'er met een inkomen van €45.000 per jaar komt dat neer op zo'n €2.025 per jaar, omgerekend €169 per maand.
De wachttijd is twee jaar. Dat betekent dat je de eerste twee jaar van je ziekte of arbeidsongeschiktheid zelf moet opvangen, zonder uitkering. Pas daarna keert de verzekering 70% van je gederfde winst uit, tot aan het minimumloon.
Een punt dat weinig besproken wordt: die twee jaar wachttijd vormen een flink financieel risico. Wie niet voldoende spaargeld heeft om twee jaar zonder inkomen door te komen, staat alsnog met lege handen, ook mét de verplichte AOV.
Vrijstelling als je al een AOV hebt
Er is goed nieuws als je al een private AOV hebt lopen. Je valt buiten de verplichte regeling als je op de peildatum een eigen polis hebt die aan een aantal voorwaarden voldoet:
- Eindleeftijd van minimaal 55 jaar
- Wachttijd van maximaal 104 weken
- Verzekering op naam van jou als ondernemer, niet van een BV
Deeltijd-zzp'ers worden naar verwachting volledig vrijgesteld, al is dat nog niet definitief vastgelegd in de wetstekst.
De exacte peildatum is nog niet bekendgemaakt, maar vermoedelijk valt die ergens in 2026, na aanname door de Eerste Kamer. Wie voor die datum een goedgekeurde AOV heeft, valt onder overgangsrecht met gunstigere voorwaarden dan wie later instromt. Dat geeft een concrete reden om nu al actie te ondernemen, en niet te wachten tot de wet definitief is.
De kritiek is niet mild
Niet iedereen is blij met de Wet BAZ. NSC noemde de dekking "bijzonder laag" vanwege de lange wachttijd van twee jaar. ZZP-organisaties wijzen op de hoge premie voor zzp'ers met een laag inkomen. Dan is er nog de uitvoeringsvraag: wie voert de wet uit, UWV of private verzekeraars? Dat staat nog niet vast.
Minister Aartsen paste het wetsvoorstel al aan na forse kritiek. Er komen vermoedelijk nog meer wijzigingen voor de wet definitief wordt aangenomen. De richting is echter duidelijk: de vrijheid om onverzekerd te werken als zelfstandige verdwijnt.
Lees ook hoe je de schade beperkt nu de zelfstandigenaftrek daalt naar €1.200 - want die twee veranderingen raken je portemonnee tegelijk.
Wat je nu al kunt doen
Wacht niet af totdat de peildatum ineens bepaald wordt. Dit zijn de stappen die je nu al kunt zetten:
- Sluit een eigen AOV af voor de peildatum als je nog geen polis hebt. Je vergroot zo de kans om onder het gunstigere overgangsrecht te vallen.
- Controleer je bestaande polis op de drie vrijstellingseisen: eindleeftijd, wachttijd en naam. Een polis op naam van een BV telt niet mee.
- Bouw een buffer op van minimaal twee jaar aan leefkosten. Ook met de verplichte AOV ben je de eerste twee jaar niet gedekt.
- Bereken of collectief of privaat goedkoper uitvalt. Bij een laag inkomen kan de collectieve BAZ voordeliger zijn dan een private polis; bij een hoger inkomen is het vaak omgekeerd.
Tijdelijk krap bij kas terwijl je wacht op grotere opdrachten? Bekijk dan deze drie manieren om als zzp'er geld te lenen.
Wat dit voor jou als zzp'er betekent
De Wet BAZ verandert de rekensommen voor iedereen die als zelfstandige werkt. De onzekerheid is nog groot, maar de richting staat vast. Een verplichte AOV komt eraan, de vrijstelling-peildatum nadert, en wie te lang wacht betaalt straks de hoofdprijs.
De officiële informatie van de rijksoverheid over de verplichte AOV geeft je de meest actuele stand van zaken. Goed om te bookmarken terwijl het wetgevingsproces loopt.