Kantoor & Productiviteit

Grote bedrijven verplichten kantoordagen, jij niet

· 6 min leestijd

Terwijl jij vanochtend gewoon aan de keukentafel bent gaan zitten, zijn duizenden werknemers van grote bedrijven weer verplicht de deur uit. VodafoneZiggo wil van twee naar drie kantoordagen per week, een rechter in Amsterdam heeft Booking.com gelijk gegeven dat het personeel minstens 40 procent van de tijd op kantoor mag eisen, en ABN AMRO wil in de nieuwe cao vastleggen dat medewerkers gemiddeld de helft van hun werktijd op kantoor doorbrengen. Jij hebt daar als zzp'er geen boodschap aan. Maar dat betekent niet dat je die vrijheid ook slim gebruikt.

Waarom grote bedrijven nu de teugels aantrekken

Het nieuws kwam begin november 2026 naar buiten via het ANP. VodafoneZiggo legde het voorstel voor aan de ondernemingsraad: van twee naar drie verplichte kantoordagen, in te gaan per 1 januari 2027. Wie dat niet wil of kan, krijgt in januari de kans om via een vrijwillige vertrekregeling te vertrekken. Een woordvoerster van het bedrijf zegt het zo: "De toegevoegde waarde van een kantoordag blijft beperkt", maar toch moet iedereen vaker komen.

Bij Booking.com ging het verder dan een voorstel. Medewerkers bepaalden eerder zelf hoeveel ze thuiswerkten, tot het bedrijf dat wilde inperken. De rechtbank Amsterdam oordeelde dat Booking.com zijn personeel mag verplichten minstens 40 procent van de werktijd op kantoor te zijn. Bij ABN AMRO ligt de knoop nog niet door, maar vakbond FNV meldt dat de bank in de nieuwe cao wil vastleggen dat medewerkers gemiddeld de helft van hun tijd op kantoor werken. De bank zelf wil er tijdens de lopende cao-onderhandelingen niets over zeggen.

De cijfers bevestigen het patroon

Dit zijn geen losse incidenten. Begin november 2025 publiceerde werkgeversvereniging AWVN haar vijfde jaarlijkse onderzoek naar hybride werken, onder 355 van haar leden. Daaruit bleek dat 78 procent van de werkgevers medewerkers inmiddels verplicht om op vaste dagen naar kantoor te komen. Volgens AWVN is de vrijblijvendheid rond thuiswerken daarmee grotendeels verdwenen: afspraken over kantoordagen werden in de praktijk te vaak niet nageleefd, en nu wordt er dus op gehandhaafd.

Het is dus niet een enkel bedrijf dat de knop omzet. Het is een trend die bij steeds meer werkgevers hetzelfde patroon volgt: eerst vrijblijvend, dan een richtlijn, en uiteindelijk een verplichting met een uitstroomregeling voor wie niet meegaat.

Jij staat buiten dit hele gevecht

Als zzp'er heb je geen ondernemingsraad nodig om te onderhandelen over je werkplek, en geen rechter die uitspraak doet over hoeveel procent van je tijd je aan een bureau moet zitten. Je kiest zelf of je vanochtend thuis werkt, in een bibliotheek, bij een klant, of op een terras met wifi. Dat is precies het voordeel waarmee je jezelf onderscheidt van iedereen die nu weer verplicht wordt terug te keren. Maar vrijheid zonder structuur levert geen extra omzet op, alleen extra flexibiliteit. Het verschil zit in wat je met die vrijheid doet.

Zo gebruik je die vrijheid daadwerkelijk in je voordeel

De eerste stap is simpel: koppel je werklocatie aan het type werk, niet aan gewoonte. Schrijfwerk en administratie doe je het beste op een plek waar je niet steeds wordt afgeleid. Een slecht geventileerde thuiswerkplek werkt daarbij averechts, ook al merk je dat zelf vaak niet direct. Klantgesprekken en netwerken doe je juist beter buiten de deur, waar je energie van andere mensen krijgt in plaats van verliest.

De tweede stap is je agenda zelf vullen met dezelfde discipline die een werkgever normaal zou opleggen. Veel zzp'ers verwarren vrijheid met geen structuur hebben, en dat is nou net waar grote bedrijven met hun verplichte kantoordagen een voordeel inbouwen: een vast ritme. Jij kunt dat ritme ook zelf bepalen, bijvoorbeeld door vaste dagen te reserveren voor diep werk zonder meldingen aan. Een onderbreking kost je gemiddeld 23 minuten om weer volledig bij je taak te komen, en die tijd ben je als zelfstandige letterlijk kwijt aan omzet.

De derde stap gaat over iets dat zelden wordt genoemd in gesprekken over thuiswerken: hoeveel uur je maakt, zegt weinig over hoeveel je daadwerkelijk klaarkrijgt. Meer uren draaien levert bij zelfstandigen niet automatisch meer werk op, eerder het omgekeerde zodra vermoeidheid toeslaat. De vrijheid om je werkdag zelf in te delen is dus geen vrijbrief om langer te werken, maar een kans om korter en scherper te werken dan collega's die straks drie verplichte kantoordagen hebben.

Het risico dat niemand je vertelt

Er is één nadeel aan deze vrijheid dat grote bedrijven juist impliciet oplossen met hun kantoorverplichting: isolement. Collega's die drie dagen per week naar kantoor moeten, zien in ieder geval nog mensen. Als zzp'er moet je dat zelf organiseren, anders werk je weken achter elkaar zonder een enkel inhoudelijk gesprek met een vakgenoot. Plan daarom bewust momenten in waarop je wel onder mensen bent, een coworking-dag, een vast koffiemoment met een andere zelfstandige, of een branchebijeenkomst. Dat is geen verloren tijd, het is het stuk structuur dat een kantoorverplichting toevallig wel biedt en jij zelf moet regelen.

Waarom dit precies nu het moment is om slim te kiezen

De komende maanden kiezen steeds meer werknemers tussen een vertrekregeling en teruggaan naar kantoor, terwijl jij die keuze al lang hebt gemaakt. Het verschil tussen een zzp'er die wegkwijnt achter een scherm en een zzp'er die juist harder groeit dan loondienst-collega's, zit niet in de vrijheid zelf. Die heb je allebei. Het zit in wie die vrijheid gebruikt om bewust te kiezen waar, wanneer en hoe lang je werkt, en wie gewoon blijft hangen omdat niemand het tegenhoudt. Nu grote werkgevers die keuze voor hun personeel wegnemen, is het een goed moment om te checken of jij hem zelf wel goed invult.

M
Geschreven door Marijn ter Horst ZZP & ondernemen redacteur

Marijn begon zelf als zzp'er aan de keukentafel en kent de eenzaamheid van werken in je eigen huis, waar de koelkast je grootste afleiding is en de kat je enige collega. Hij schrijft over ondernemen, productiviteit en de dagelijkse uitdagingen van alleen werken, gebaseerd op jaren eigen ervaring en veel trial and error. Zijn eerste factuur stuurde hij met een Word-template die hij van internet had gedownload, en hij schaamt zich daar nog steeds een beetje voor. Tegenwoordig helpt hij andere zzp'ers om sneller te leren dan hij deed, zodat ze dezelfde fouten kunnen overslaan. Marijn vindt dat zelfstandig ondernemen het mooiste en eenzaamste beroep tegelijk is, en schrijft voor iedereen die dat herkent.